De zieletoon van de elektrische gitaar
Bij wijze van aanloop: in een aantal Nederlandse en buitenlandse embleemboeken uit de zeventiende eeuw komt een bijzonder plaatje voor. Daarop is een man te zien achter een tafel die bezig is een luit te stemmen. Een tweede luit ligt op de tafel, met een strootje op de snaren. Op diezelfde tafel ligt een boek, een mantel en een hoed; onder de tafel ligt een hond te slapen. Achter de handeling is een gordijn gedrapeerd; links een raam met uitzicht op een tuin met een omhaagde, rechthoekige vijver waarnaast twee geliefden wandelen. In de achtergrond tussen de bossen is een duiventil op een paal te zien.
‘Quid non sentit Amor’, uit: Jacob Cats, Minnebeelden (1627)
Plaatje en tekst gaan over het stemmen van een luit, over snaartrilling, over toonhoogte dus. Bij het stemmen van de luit zal een gelijkgestemde snaar van het instrument dat op tafel ligt door de resonantie in beweging komen. Het strootje dat op de snaren ligt zal dus meetrillen, zonder aangeraakt te worden. Binnen de amoureuze context van het embleem wordt dit gegeven gezien als beeld voor de harmonie: de gelijkgestemdheid van twee harten die zonder direct contact (een bewijs van geestelijke liefde) toch op elkaar reageren. Als ze op dezelfde golflengte zitten, vormen ze één toon: de zieletoon.
Terug naar de elektrische gitaar nu: de tweede editie van het OUTPUT Festival heeft het neologisme van de ‘zieletoon’ als motto meegekregen. Was de eerste editie vooral bedoeld als streng afgebakende introductie en plaatsbepaling, in de tweede editie verzet OUTPUT zijn bakens. Wat repertoire betreft wordt een breder terrein beslagen en wat het instrument zelf betreft is OUTPUT toe aan een aantal vragen. Waarom worden zoveel verschillende soorten muziekliefhebbers bewogen door de klank van de elektrische gitaar? Blijkbaar is die klank bezield, maar waar ligt hem die zieletoon nou precies in? De klank van het instrument is authentiek en uniek te noemen, maar welk karakter krijgt de elektrische gitaar in handen van verschillende componisten en bespelers?
Allemaal vragen waar het Festival in zijn programmering en in diverse zieletoon-lezingen een antwoord op wil geven.
